SK
Bukovské vrchy
Jeśli ktoś szuka spokoju i chce choć na chwilę uciec od cywilizacji, prawdopodobnie nie znajdzie na Słowacji lepszego miejsca niż Góry Bukowskie. Znajdują się one w północno-wschodnim zakątku Słowacji w pobliżu granic z Polską i Ukrainą. W przeszłości, ale i dziś, region ten jest jednym z najmniej rozwiniętych i zaludnionych obszarów Słowacji, co z kolei przyczyniło się do tego, że odwiedzający wciąż mogą tu znaleźć zachowaną i dziką przyrodę, w tym lasy.
Dużą część Gór Bukowskich zajmuje Park Narodowy Połoniny. Obszar ten jest zbudowany przez zewnętrzny flisz, który tutaj przybiera masywną postać piaskowca. Odporne warstwy piaskowca tworzą grzbiety górskie, w mniej odpornych warstwach ilastych powstały zagłębienia, takie jak Kotlina Ruska, Kotlina Runińska, Kotlina Uličska i Kotlina Sedlicka. Grzbiet graniczny z Przełęczy Ruskiej tworzy masywną ścianę. Pasmo górskie jest podzielone na dwa systemy - Bukovce na północy i Nastaz na południu.
Wzgórza Bukowskie są stale porośnięte drzewami bukowymi, które na wyższych wysokościach i na północnych ekspozycjach przeplatają się z drzewostanami jodłowo-bukowymi o charakterze leśnym. To właśnie w Górach Bukowskich znajduje się największa liczba lasów na Słowacji. Do najważniejszych należą lasy Stužica, Havešová i Rožok , które w 2007 roku zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO pod nazwą Karpackie Lasy Bukowe. Południowe podnóża gór są otoczone lasami dębowo-bukowymi. Rośnie tu kilka endemitów, takich jak iskiernik karpacki, wężymord różowy, goździk brodaty, fiołek dacki i trojeść Sojákova.
W Górach Bukowskich miał miejsce udany powrót największego ssaka Europy, żubra, na wolność.
Wstęga
Stużica to narodowy rezerwat przyrody, rodzimy las karpacki, który rozciąga się w głębokiej dolinie wokół rzeki Stużicy na granicy Słowacji, Polski i Ukrainy w Górach Bukowskich, w pobliżu miejscowości Nová Sedlica.
Charakterystycznym gatunkiem drzewa w lesie Stužice jest jodła biała. Dzięki swojej typowej długowieczności, która może osiągnąć nawet 500 lat, słusznie nazywana jest królową tego lasu. Narodowy Rezerwat Przyrody Stužica o powierzchni 761,49 ha zajmuje pierwsze miejsce wśród największych naturalnych lasów bukowych i jodłowo-bukowych na Słowacji.
Przez obszar ten przepływa potok Kamenistý. Występują tu wszystkie etapy rozwoju lasu, a ten nienaruszony pierwotny las jest przykładem tego, jak wyglądały lasy w przeszłości. Wszystko przebiega tu w zamkniętym cyklu. Długoterminowe obserwacje odnotowały trzy typowe podstawowe etapy rozwoju. Podczas pierwszego, wznoszącego się etapu, gatunki drzew intensywnie wykorzystują swoją zdolność wzrostu - etap młodzieńczy. Maksymalna produkcja osiągana jest w fazie optymalnej. W ostatnim etapie drzewa zaczynają obumierać, zmniejsza się podaż masy drzewnej - etap rozkładu.
Las jest domem dla wielu rodzimych karpackich i kilku endemicznych gatunków roślin, grzybów i zwierząt.
Havešová
Narodowy Rezerwat Przyrody Havešová ma powierzchnię 171,32 ha. Jest zdominowany przez zbiorowiska należące do stadium wegetacji lasu bukowego. Charakteryzuje się najwyższej jakości strukturą spośród wszystkich lasów na Słowacji. Występują tu najwyższe drzewa bukowe zmierzone do tej pory na świecie. Maksymalna zmierzona wysokość buka wynosi 53 m.
W naturalnym lesie wszystko odbywa się w zamkniętym cyklu. Typowa jest przemienność wszystkich stadiów rozwojowych na bardzo małych obszarach. Na podstawie wieloletnich obserwacji stwierdzono, że w ramach jednego cyklu rozwojowego można wyróżnić trzy podstawowe stadia rozwojowe: stadium młodociane, stadium optymalne i stadium rozpadu.
Cały obszar lasu jest chroniony w ramach NPR Havešová i znajduje się na 5. poziomie ochrony. Teren lasu nie jest dostępny żadnym oznakowanym szlakiem turystycznym. Jednak PN Połoniny ma na celu przedstawienie przynajmniej podstawowych cech lasu bukowego, które można zaobserwować w różnych odmianach w innych rezerwatach (NPR Pľaša, NPR Jarabá skala, PR Šípková, PR Borsučiny).
Rożok
Najmniejszy obszar jest częścią Parku Narodowego Połoniny i leży w Górach Bukowskich na północny wschód od miejscowości Ulič i południowy wschód od miejscowości Uličské Krivé. Jego strefa buforowa dotyka granicy państwowej między Słowacją a Ukrainą. Terytorium rozciąga się na wysokości 500-790 m n.p.m.. Obszar jest zdominowany przez prawie czysty las bukowy charakteryzujący się zmienną strukturą pod względem wysokości i średnicy pnia. Największa część lasów rezerwatu znajduje się w młodocianej i optymalnej fazie rozwoju. Gleby bogate w próchnicę stwarzają warunki dla jednego z najbardziej produktywnych lasów bukowych na Słowacji z podażą drewna wynoszącą 1 029 m3 na hektar.
Kremenec
Najwyższym szczytem Gór Bukowskich jest (1 221 m n.p.m.), a także w Parku Narodowym Połoniny. Od 2007 roku najważniejszy karpacki las, Stužica, w którym znajduje się Kremenec, został również wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
, , i .
Źródło: www.pralesy.sk, www.regionzemplin.sk, www.sopsr.sk
Zdjęcie na okładce: - Praca własna CC BY-SA 4.0
Zobacz także:
Karpackie lasy bukoweW dniu 28 czerwca 2007 r. Międzynarodowy Komitet UNESCO zaliczył słowacko-ukraińskie lasy bukowe do 166 obiektów Światowego Dziedzictwa Przyrody. Karpackie lasy bukowe jako
Park Narodowy PołoninyPark Narodowy Połoniny jest najbardziej wysuniętym na wschód słowackim parkiem narodowym i został dodany do sieci słowackich parków narodowych w 1997 roku. Znajduje się na pograniczu słowacko-polsko-ukraińskim
Jagara Rock
Kamienna droga Porta Rusica
