SK
Cmentarz wojenny we wsi Veľkrop
8662 żołnierzy armii austro-węgierskiej i rosyjskiej spoczywa na największym cmentarzu wojennym w północno-wschodniej Słowacji, znajdującym się w miejscowości Veľkrop (powiat Stropkov). Według Martina Drobňáka z Beskidzkiego Klubu Historii Wojskowości, intensywne działania bojowe miały miejsce w pobliżu Veľkrop, zwłaszcza od początku 1915 roku. W ich wyniku, po wycofaniu się frontu w latach 1916-1918, nad wsią powstał cmentarz wojenny, który jest narodowym zabytkiem kultury.
"A powstał on w wyniku ekshumacji szczątków z prowizorycznych grobów z szerokiej okolicy i przeniesienia ich w to miejsce" - opowiadał.
Klub zainteresował się cmentarzem w 2009 roku, kiedy przygotowywał publikację mającą na celu mapowanie tych miejsc pamięci w północno-wschodniej części kraju.
"W ramach tych badań odwiedziliśmy również wieś Veľkrop, gdzie chcieliśmy zobaczyć cmentarz wojenny, o którego istnieniu znaleźliśmy dokumenty w Wojskowym Archiwum Historycznym" - wspomina.
Wspólnie z gminą Veľkrop postanowili uratować ten zabytek.
"Renowacja trwała od 2010 do 2018 roku. Większość prac w pierwszych latach polegała na oczyszczeniu cmentarza z martwych drzew, powalonych drzew, pni itp. Od 2012 roku, po opracowaniu planu renowacji przez doświadczonych architektów, rozpoczęliśmy faktyczną realizację renowacji. Większość prac została wykonana przez wolontariuszy i entuzjastów nie tylko ze Słowacji, ale także z zagranicy" - wyjaśnił Drobňák.
Zbudowano tam między innymi ścieżkę dydaktyczną.
Według niego zachowało się bardzo niewiele dokumentów z okresu I wojny światowej. Na podstawie tych dostępnych dowiedzieli się nie tylko, jak pierwotnie wyglądał cmentarz, ale także kilka nazwisk żołnierzy - około 11 z nich - którzy są tam pochowani. Badania są kontynuowane.
