SK
Kościół św. Antoniego Pustelnika, Spiska Bela
Rzymskokatolicki kościół św. Antoniego Pustelnika zaczął być budowany na wzgórzu, podobnie jak wszystkie kościoły na Spiszu po połowie XIII wieku. Antoniego Pustelnika, podobnie jak wszystkie kościoły na Spiszu po połowie XIII wieku. Było to wynikiem lekcji, jaką ludność miejscowa i napływowa wyciągnęła po najazdach tatarskich (1241-1242). Nowi osadnicy rozpoczęli budowę kościoła św. Antoniego Pustelnika, a pierwszy etap budowy datuje się na lata sześćdziesiąte XIII w. W 1271 r. król Węgier Stefan V nadał im przywilej potwierdzający przywileje niemieckich gospodyń. Z tego okresu pochodzą zachowane mury obwodowe nawy, łuk triumfalny z kwadratowym prezbiterium i portal zachodni. Z pierwszej fazy budowy pochodzi również zachodni, uskokowy portal z okrągłymi kolumnami. Portal należy do grupy portali późnoromańskich. Kościół był dalej modyfikowany w XIV wieku pod wpływem rozkwitu gospodarczego miasta. Prezbiterium zostało powiększone do obecnej formy. Kamienne żebra sklepień mają bardziej wydłużony profil, są rowkowane z wąskim centralnym panelem. Na zewnątrz cztery ceglane filary podtrzymują ciężar sklepień. Smukłe gotyckie okna są wygięte łukiem łamanym, wschodnie również z zachowanym maswerkiem w kształcie rombu. Na północnej ścianie prezbiterium znajduje się fragment malowidła ściennego przedstawiającego prawdopodobnie postać św. Dominantą całej budowli jest niewątpliwie wieża kościelna, która na przestrzeni wieków kilkakrotnie zmieniała swój wygląd, ostatnio w 1832 roku, kiedy to przybrała pseudogotycki wygląd. Z bogatego wystroju rzeźbiarskiego i malarskiego kościoła zachowało się zaledwie kilka rzeźb, w tym Madonna z Dzieciątkiem (ostatnia dekada XV w.), znajdująca się w prezbiterium i pochodząca z ołtarza Matki Boskiej. Została ona niewłaściwie odrestaurowana w XX wieku i dziś jej wyrazu dopełnia jedynie drewniana powierzchnia pozbawiona polichromii. Wnętrze świątyni zostało poddane barokizacji w XVIII wieku, jednak późniejsze interwencje przykryły te zabiegi stylistyczne. Na ścianach nawy głównej malowidła ścienne wykonał spiski malarz Józef Hanul.
Źródło: www.spisskabela.sk
Zdjęcie na okładce: Jano Štovka, MQEP
