Kościół św. Jakuba w Lewoczy
Jakuba w Lewoczy jest jednym z największych gotyckich kościołów na Słowacji. Ma bogatą historię i jest skarbnicą wielu zabytków artystycznych. Świadczy o tym fakt, że jest potrójnym narodowym zabytkiem kultury. Oprócz samej świątyni, innym narodowym zabytkiem kultury są dzieła słynnego średniowiecznego rzeźbiarza Mistrza Pawła z Lewoczy oraz dzieła barokowego złotnika Jana Szilassy'ego.
Jest to żywa świątynia, która od ponad 700 lat służy wiernym jako kościół parafialny dawnego wolnego miasta królewskiego Lewocza. Kościół poświęcony jest św. Jakubowi Starszemu, apostołowi, opiekunowi wojowników, pielgrzymów i robotników, który był czczony w całej średniowiecznej Europie. Jego święto obchodzone jest 25 lipca. W przeszłości w tym dniu w Lewoczy odbywały się duże doroczne jarmarki.
Jakuba jest jednym z najważniejszych zabytków sztuki sakralnej na Słowacji. Od 1965 r. kościół i jego wyposażenie są narodowym zabytkiem kultury. Oprócz gotyckiego ołtarza zabytkiem narodowym jest również dzieło Jána Szilassy'ego - monstrancje, kielichy i inne przedmioty kultu zdobione emalią i kutym żelazem, inkrustowane kamieniami szlachetnymi i czeskimi granatami z drugiej połowy XVIII wieku. Dzieło to zostało uznane zanarodowy zabytek kultury w 1992 roku. Kościół jest trójnawowy, z masywnym sanktuarium. Jest sklepiony gotyckimi krużgankami. Został zbudowany w ostatniej ćwierci XIV wieku. W 1392 roku po północnej stronie kościoła dobudowano kaplicę świętego Jerzego. W ciągu następnego stulecia dobudowano wejścia północne i południowe. Oba wejścia mają pięknie zdobione portale z bogactwem ornamentów rzeźbiarskich. Strona zachodnia posiadała wejście pod wieżą, które zostało zamurowane w czasach Władysława Jagiellończyka, kiedy to po stronie zachodniej dobudowano siedziska dla rady miejskiej. Nad siedzeniami zbudowano chór z łukami gwiaździstymi, z balustradami i pięknymi maswerkami. Północna strona kościoła przeszła ostatnią modyfikację w XVI wieku, kiedy to w latach 1520-1540 nad kaplicą św. Jerzego dobudowano bibliotekę, która jest jedną z pierwszych renesansowych budowli Lewoczy. Obecna wieża kościoła pochodzi z późniejszych czasów. Pierwotna wieża została zniszczona przez kilka pożarów, do tego stopnia, że w XVIII wieku mieszkańcy Lewoczy zbudowali nową wieżę, która została ukończona w 1858 roku.
Na dużą uwagę zasługuje wnętrze kościoła. Znajdują się w nim przede wszystkim gotyckie ołtarze, a najcenniejszym z nich jest ołtarz główny. Jego wymiary plasują go wśród największych ołtarzy na świecie. Ma 18,62 m wysokości, wykonany jest w całości z drewna lipowego i powstał w latach 1507-1517 w warsztacie rzeźbiarza Mistrza Pawła z Lewoczy. Do innych zabytków należą ołtarze Matki Boskiej Śnieżnej, św. Piotra i Pawła, ołtarz św. Jana, ołtarz Korwina, czyli Vir dolorum, ołtarze św. Anny i św. Katarzyny, ołtarz Narodzenia Pańskiego, drewniane ławy senatorskie, metalowa chrzcielnica, ornamenty mszalne, kielichy, monstrancje i gotyckie malowidła ścienne.
Źródło: www.levoca.sk.
SK




