SK
Krypta w Osadnie
Turystów nie tylko ze wszystkich zakątków Słowacji, ale także z całego świata coraz częściej przyciąga wyjątkowe miejsce znajdujące się w miejscowości Osadné, w powiecie Snina. Jest to krypta żołnierzy z I wojny światowej, którzy zginęli w ciężkich walkach na okolicznych terenach.
Szlachetny czyn i mądry pomysł
W latach dwudziestych XX wieku Kościół prawosławny był uciskany. Kiedy wierni w Osadnie chcieli wybudować cerkiew, nie otrzymali pozwolenia. Mimo to ówcześni duchowni nie poddawali się i szukali sposobów, aby budowa świątyni stała się faktem. W tym czasie w Pradze istniała organizacja o nazwie "Jednota", która zajmowała się pochówkiem rosyjskich żołnierzy. Jej przewodnicząca, Nadieżda Kramářová, poradziła miejscowym wiernym, aby zbudowali świątynię jako pomnik żołnierzy rosyjskich.
W październiku 1928 r. zezwolono na zbiórkę pieniędzy na ten cel. Zebrano 15 911 koron, a prezydent Czechosłowacji T. G. Masaryk miał wnieść swój wkład finansowy. W 1930 r. kościół został ukończony i poświęcony.
Według danych z archiwów wojskowych w 1933 r. ekshumowano łącznie 1025 żołnierzy z cmentarzy wojskowych i rozproszonych grobów z okolicy. W ekshumacji pomagali również mieszkańcy Osadnego.
Szczątki 1 025 żołnierzy rosyjskich i austro-węgierskich zostały złożone w krypcie pod ołtarzem kościoła. Krypta jest największym miejscem pochówku pod ołtarzem na Słowacji. Grób ma wymiary 1,5 m × 4 m i głębokość 7 m (podobno do 11 m). Pomieszczenie ozdobione jest prawosławnymi ikonami i tablicami informacyjnymi. Dla odwiedzających to miejsce pamięci dostępny jest audioprzewodnik w pięciu językach.
W pobliżu krypty umieszczona jest tablica z tekstem:
"TU W PANU SPOCZYWA 1025 ŻOŁNIERZY POLEGŁYCH W WOJNIE ŚWIATOWEJ 1914 - 1915. ZNANYCH Z NAZWISKA 23. NIEZNANYCH 1002."
Obecnie znanych jest 61 nazwisk.
Boży uczynek przełamał lody
Wspaniałość krypty zmotywowała również zarządców okolicznych cmentarzy wojskowych do przeniesienia szczątków wojskowych do Osadnego. Szczątki kolejnych 1473 ekshumowanych żołnierzy rosyjskich i austro-węgierskich z cmentarzy w Osadnym, Niżnej i Wyżnej Jabłonce zostały umieszczone w dwóch dołach na obecnym cmentarzu komunalnym w pobliżu kościoła unickiego. Byli to głównie żołnierze, którzy zginęli w ciężkich walkach podczas Przełomu Korniłowskiego i Bitwy Wielkanocnej w Karpatach.
Krypta spodobała się również twórcom filmów dokumentalnych
Krypta i życie w Osadnym spodobały się również dokumentaliście Markowi Škopowi, który nakręcił film Osadne. Dokument okazał się wielkim sukcesem i zwrócił uwagę na kryptę jeszcze większej liczby osób.
Krypta, sklep z pamiątkami i centrum informacyjne są otwarte 24 godziny na dobę.
Źródło i zdjęcie na okładce: www.krypta.sk
